Nhà văn người Nga Konstantin Ushinsky từng nói: "Sự gương mẫu của người thầy giáo là tia sáng mặt trời thuận lợi nhất đối với sự phát triển tâm hồn non trẻ mà không có gì thay thế được." Thật đúng như vậy, Người thầy chính là một tấm gương soi sáng cho những mầm non tương lai về nhân cách, về tri thức và về tinh thần sáng tạo không ngừng nghỉ. Đối với riêng tôi cũng như rất nhiều thầy cô giáo và học sinh trường THCS Văn Đức, người cô có tấm lòng trong sáng, đầy tâm huyết cùng khối óc đầy sáng tạo chính là cô giáo Nguyễn Thị Xuân – Nguyên Bí thư chi bộ - Nguyên Hiệu trưởng nhà trường.
Cô có một trí tuệ sáng suốt đầy hiểu biết, cô không chỉ là tấm gương sáng nhất mà còn như một vầng mặt trời rực chiếu, lan toả tình yêu thương, sự sáng tạo của mình đến cho đồng nghiệp và học trò.
Sinh ra và lớn lên trong một gia đình ở làng gốm cổ truyền Kim Lan, ngay từ nhỏ, cô đã có niềm yêu thích đặc biệt với những viên phấn trắng. Một niềm vui thích của trẻ thơ nào ngờ lại là bước tiền đề lớn cho những bước đi sau này của người thiếu nữ. Kết thúc những năm tháng học trung học phổ thông, vào thời điểm quyết định lựa chọn nghề nghiệp mình sẽ gắn bó, cô đã không ngần ngại mà quyết định chọn cho mình cái công cuộc trồng người và xây đời ấy. Được coi là nghề cao quý nhất trong các nghề cao quý, giáo viên còn là một nghề vô cùng khó khăn. Trong suốt những năm tháng ngồi trên ghế giảng đường, cô Xuân đã cố gắng, nỗ lực để trau dồi cho mình những kiến thức, kĩ năng tốt nhất để chuẩn bị cho con đường đầy chông gai nhưng cũng vô cùng vẻ vang ở phía trước. Nhưng không chỉ học những kiến thức từ sách vở, cô còn trau dồi tâm hồn, trái tim và sự yêu thương của mình. Bởi ai cũng biết rằng, những thầy cô giỏi nhất luôn dạy bằng trái tim. Và cũng bởi, chỉ có trái tim mới chạm đến được cả khối óc lẫn con tim. Và đó cũng là cảm hứng để sau này, cô Xuân mang tình yêu thương, sự bao dung của mình đến với những tâm hồn trẻ thơ.
Sau khi kết thúc những tháng ngày trên giảng đường, cô được phân công giảng dạy tại trường TH Văn Đức. Với tình yêu trẻ cùng sự say mê nghề giáo, cô luôn đảm nhận tốt nhiệm vụ chuyên môn cũng như những hoạt động của nhà trường. Cô luôn tâm niệm rằng “Nhân cách của người thầy là sức mạnh có ảnh hưởng to lớn đối với học sinh, sức mạnh đó không thể thay thế bằng bất kì cuốn sách giáo khoa nào, bất kì câu chuyện châm ngôn đạo đức, bất kì một hệ thống khen thưởng hay trách phạt nào khác”. Luôn mang theo bên mình tôn chỉ ấy, ngay từ khi còn là một cô giáo trẻ mới ra trường, cô đã luôn cố gắng để trở thành tấm gương cho những cô cậu học trò. Cô luôn đi sớm, về muộn, tuân thủ mọi nội quy của nhà trường cũng như luôn hoàn thành tốt các công việc được giao. Đặc biệt, cô luôn chú trọng đến những lời nói, cử chỉ của mình với học trò và đồng nghiệp. Bởi một người thầy không phải chỉ đứng trên bục giảng mới cần nghiêm túc mà phải luôn thận trọng mọi lúc, mọi nơi. Sau đó cô chuyển công tác về làm phó hiệu trưởng tại trường THCS Văn Đức, rồi là hiệu trưởng.
THCS Văn Đức ngày ấy còn nhiều những khó khăn. Trường nằm ở khá xa trung tâm, dân cư chủ yếu là nông nghiệp nên dân trí còn hạn chế, với những cơ sở vật chất cũ cùng những trang thiết bị còn hạn chế. Nhưng với sự nhiệt huyết của tuổi trẻ cùng sức sáng tạo không ngừng nghỉ, cô đã nuôi nấng, chăm bẵm không biết bao nhiêu những mầm non để vươn lên thành những trụ cột của nước nhà. Những năm gắn bó với trường cấp II Văn Đức ngày ấy, cô Xuân đã mang về sự tự hào cho nhà trường, gia đình và bản thân những thành tích đáng ngưỡng mộ: Giấy khen “Chiến sĩ thi đua cơ sở”, “Giáo viên dạy Giỏi các cấp”. Nhà trường còn có cả giải Ba giáo viên dạy giỏi cấp TP, giải Nhất học sinh giỏi cấp thành phố.
Cô luôn có mong muốn xây dựng 1 ngôi trường Văn Đức khang trang, hiện đại. Ngày xây trường, cô đến từ sáng sớm, không chỉ đích thân dọn dẹp căn phòng của mình mà cô còn xắn tay kiểm kê và giúp các đồng nghiệp chuyển đồ về nhà thể chất. Nhìn người Hiệu trưởng lúc ấy vừa đáng kính lại vừa đáng yêu làm sao! Sang trường mới, những ngày đầu tiên, cô đến từng lớp hỏi thăm và động viên các con học sinh. Cô cũng chia sẻ những bỡ ngỡ của đồng nghiệp khi chuyển sang một ngôi trường rộng hơn, khang trang hơn.
Đấy cũng là lí do, mọi thầy cô và học sinh trong trường luôn coi cô là một tấm gương sáng để noi theo học tập. Việc gì khó hay dễ, cô cũng đều tự nguyện tham gia đầu tiên, làm mẫu để các đồng nghiệp noi gương. Cô luôn giữ cho mình sự chỉn chu từ trang phục bên ngoài đến những ngôn từ, hành động của mình.
Không chỉ riêng tôi, những giáo viên trẻ trong trường luôn được cô nhiệt tình chỉ dạy. Đầu năm học, dù bận rộn đến đâu, cô vẫn luôn có buổi gặp mặt với những giáo viên trẻ để động viên và nhắc nhở. Cô đặc biệt chú trọng đến tác phong của những thầy cô giáo bởi cô luôn dặn chúng tôi rằng mỗi thầy cô chính là tấm gương cho học sinh noi theo. Học trò như thế nào thì chính là phản ánh của tấm gương mà chúng soi vào. Sự nhắc nhở của cô luôn đi theo chúng tôi để mỗi ngày đến trường, những thầy cô giáo phải luôn thận trọng trong trang phục, lời ăn, tiếng nói của mình. Là người đứng đầu, cô không chỉ dẫn dắt đồng nghiệp về chuyên môn, cô còn luôn căn dặn anh chị em, các cháu giáo viên trẻ về lối sống. Mỗi lần họp hội đồng, cô đều không quên nhắc nhở mọi người phải làm việc tiết kiệm, sử dụng các cơ sở vật chất vốn có đúng mục đích chứ không được phung phí.
Cô luôn quan tâm đến từng thầy cô giáo và đặc biệt cô luôn muốn mang đến cho học sinh những kĩ năng thiết yếu nhất. Mỗi học sinh lớp 6 đều có những tiết học Kĩ năng sống để cung cấp những kĩ năng cho những cô cậu mới vào trường còn nhiều bỡ ngỡ. Cô cũng luôn trăn trở với những vấn đề tâm lý mà học sinh hiện đại gặp phải. Đấy là lí do, khi sang cơ sở mới, với điều kiện cơ sở vật chất đầy đủ, cô cùng ban lãnh đạo nhà trường đã mở phòng Tâm lý học đường và cô giáo được đào tạo về tâm lý để có thể giải quyết những vấn đề tâm lý cho học sinh.
Đam mê và trách nhiệm với công việc là thế nhưng cô cũng không xao nhãng bổn phận của một người con, một người vợ, một người mẹ của gia đình. Cô luôn xử sự dung hòa với tất cả mọi người. Với bố mẹ chồng, cô luôn là người dâu thảo. Với chồng, cô rất tế nhị, dịu dàng, luôn chia sẻ và đồng hành cùng chồng trong những vui buồn của cuộc sống. Không chỉ làm tròn vai trò của người con, người vợ, cô còn là một người mẹ vô cùng mẫu mực. Người ta hay nói “Dao sắc không gọt được chuôi” nhưng với gia đình cô thì ngược lại. Không chỉ truyền tình yêu nghề cho đồng nghiệp, cô còn truyền cả niềm đam mê ấy cho cô con gái lớn và giờ đây cũng đang là giáo viên giảng dạy môn Toán tại ngôi trường Văn Đức thân yêu.
Hơn 30 năm vừa hoàn thành công tác giáo dục vừa đảm nhiệm xuất sắc vai trò của người phụ nữ trong gia đình, cô đã gặt hái được 1 bộ thành tích đáng trân trọng như: Giấy khen đạt danh hiệu “Gia đình Nhà giáo tiêu biểu”; Giấy khen – Chi bộ trường THCS Văn Đức vững mạnh xuất sắc nhiều năm; Danh hiệu “Chiến sĩ thi đua cơ sở”;....
Những câu chuyện trên đây về cô giáo Nguyên Hiệu trưởng Nguyễn Thị Xuân đáng kính của chúng tôi chỉ là vài sự góp nhặt, quan sát, cảm nhận của cá nhân tôi. Với mỗi người lại có những cách nhìn, có những tình cảm khác đối với vị thuyền trưởng này, nhưng đối với riêng tôi, tất cả chỉ có sự kính yêu và ngưỡng mộ. Cô Xuân đối với tôi vẫn luôn là một người cô vừa trang nghiêm vừa gần gũi, vẫn luôn là người Hiệu trưởng nghiêm túc và đầy nhiệt huyết.
“Một thầy giáo tốt như một ngọn nến – ngọn nến cháy để soi đường cho những người khác”. Cô Xuân chính là một ngọn nến như vậy. Tưởng chừng như rất nhỏ bé và yếu ớt nhưng lại có sức cháy bền bỉ nhất và mang đến ánh sáng cho những con đường tăm tối nhất.